Audiobooki
Stendhal
"Czerwone i czarne" to jedna z fundamentalnych powieści europejskiego realizmu psychologicznego. Stendhal z niemal chirurgiczną precyzją ukazuje ambicje, sprzeczności i dążenia swojego bohatera, który balansuje między miłością a wyrachowaniem w postnapoleońskiej Francji. Konflikt między szczerym uczuciem a pragnieniem społecznego awansu nie jest łatwy do rozstrzygnięcia i to właśnie ta moralna niejednoznaczność sprawia, że książka jest ponadczasowym dziełem. Proza autora jest bezpośrednia, analityczna, często ironiczna, a obraz hipokryzji burżuazji i duchowieństwa, jaki tworzy, pozostaje druzgocący. [Sergi Lapeira, goodreads.com] Jedna z najbardziej fascynujących książek, jakie czytałem. Język, ówczesne życie towarzyskie, władza i intrygi. Utwór z dawnych lat, który zdecydowanie przetrwał próbę czasu. [Moe Mur, amazon.com] Opublikowane w 1830 r. "Czerwone i czarne" to obok "Pustelni parmeńskiej" najsłynniejsze dzieło Stendhala. Tytułowe kolory symbolizują mundur i sutannę, czyli Francję napoleońską i Francję w epoce restauracji Burbonów. Julian Sorel, młody plebejusz - zdolny, wrażliwy, rozkochany w literaturze i piękny - marzy o awansie społecznym i olśniewającej karierze. Po namiętnym romansie z żoną swego chlebodawcy chroni się w seminarium duchownym, wkrótce jednak porzuca je, by wyruszyć na podbój Paryża i wielkiego świata. Wykorzystując swój urok, inteligencję i wrażenie, jakie robi na kobietach, krok po kroku wkrada się w łaski wyższych sfer. Determinacja, z jaką dąży do celu, każe mu odrzucić skrupuły natury moralnej. Kiedy burzliwy związek z piękną Matyldą otwiera mu drogę do upragnionej kariery, sytuacja zaczyna się komplikować. [Wydawnictwo SBM, 2023] Niewiele książek pochłonęło mnie tak całkowicie, jak ta francuska powieść napisana prawie dwieście lat temu. [lotzintranslation.com] To, co mnie od początku urzekło, to przede wszystkim postać Juliana. Duża w tym zasługa Stendhala, że tak drobiazgowo przedstawiony egoista, pełen dumy i hipokryzji, może wzbudzić sympatię czytelnika. Na uwagę zasługują też postacie kobiece: pani de Renal i panna de la Mole - będące swoimi przeciwieństwami - po części odzwierciedlają również krańcowo różne cechy głównego bohatera. W ogóle w "Czerwonym i czarnym" nie spotka się wyłącznie pozytywnych albo negatywnych bohaterów - każdy z nich "ma coś za uszami", co oczywiście jest ogromnym plusem powieści. [chrumkington, lubimyczytac.pl] ADAPTACJE FILMOWE. Powieść Stendhala była wielokrotnie adaptowana na potrzeby kina i telewizji. Za pierwszą ekranizację uchodzi włoski niemy film "Il rosso e il nero" w reżyserii Maria Bonnarda z 1920 roku. Następnie powstały m.in. niemiecki "Der geheime Kurier" (1928) oraz włoski "Il corriere del re" (1947). Najbardziej znaną adaptacją pozostaje francusko-włoski film Claude'a Autant-Lary z 1954 roku, z Gerardem Philipe'em w roli Juliana Sorela oraz Danielle Darrieux (pani de Renal) i Antonellą Lualdi (Matylda de La Mole). Produkcja zdobyła uznanie krytyków, otrzymując nagrodę French Syndicate of Cinema Critics dla najlepszego filmu 1955 roku, i do dziś uchodzi za klasyczną ekranizację powieści. W kolejnych latach powstały również francuski film telewizyjny Pierre'a Cardinala (1961), dwa brytyjskie miniseriale BBC - "The Scarlet and the Black" z 1965 i 1993 roku, radziecka ekranizacja Siergieja Gierasimowa z 1976 roku, kubański film telewizyjny "El rojo y el negro" (1979) oraz francuski miniserial Jean-Daniela Verhaeghe'a z 1997 roku, z Kimem Rossim Stuartem i Carole Bouquet w rolach głównych. ADAPTACJE TEATRALNE. "Czerwone i czarne" doczekało się również licznych adaptacji scenicznych. Do najbardziej znanych należy musical japońskiej grupy Takarazuka Revue, wystawiony po raz pierwszy w 1957 roku i wielokrotnie wznawiany. W 2016 roku we Francji odbyła się premiera widowiska "Le Rouge et le Noir - L'Opera Rock", które odniosło duży sukces i przyczyniło się do ponownego zainteresowania powieścią. W następnych latach powstały także opera Jorisa Barcarolego (2019) oraz balet Pierre'a Lacotte'a (2021), inspirowane dziełem Stendhala. POLSKA ADAPTACJA TEATRALNA. Polska adaptacja "Czerwonego i czarnego" miała premierę 23 marca 2025 roku w krakowskim Teatrze Łaźnia Nowa, we współpracy z Teatrem im. Juliusza Słowackiego. Spektakl wyreżyserował Bartosz Szydłowski, adaptację przygotował Krzysztof Szekalski, wykorzystując przekład Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Twórcy ujęli historię Juliana Sorela w formę współczesnego śledztwa, zachowując najważniejsze wątki powieści i podkreślając ich aktualność. TŁUMACZENIA. Książka została przetłumaczona z francuskiego na wiele języków, m.in. na: polski, angielski, niemiecki, hiszpański, włoski, duński, rosyjski, czeski, serbski, chorwacki, szwedzki, fiński, japoński, arabski, grecki, hebrajski oraz chiński. Nota: przytoczone powyżej opinie są cytowane we fragmentach i zostały poddane redakcji. O AUTORZE. Stendhal, a właściwie Marie-Henri Beyle (1783-1842). Był francuskim pisarzem epoki romantyzmu, uznawanym za prekursora realizmu w literaturze. Do jego najważniejszych dzieł należą m.in. "Czerwone i czarne", "Pustelnia parmeńska", "O miłości" oraz "Kroniki włoskie". W swoich utworach ukazywał ludzkie uczucia, ambicje i konflikty na tle społecznym, a jego prozę wyróżniają jasny, precyzyjny styl oraz głęboka analiza psychologiczna bohaterów. Znajdujące się na początku każdego rozdziału obcojęzyczne motta zostały, w niniejszym wydaniu, przetłumaczone na polski. Na okładce: Carl Joseph Begas, autoportret, olej na płótnie, namalowany około roku 1820.
Alicja Czarnecka-Suls
Jedna rodzina, dwie historie miłości i browar, który może wszystko zmienić Gdy Michał, znany fotograf gwiazd, wraca na wezwanie stryja do rodzinnego miasta, odkrywa, że ma tylko kilka miesięcy, by ocalić ponadstuletni rodzinny browar przed skorumpowanym burmistrzem. Jedyną osobą, która może mu w tym pomóc, jest Waleria - miejscowa introligatorka i fotografka. Michał podejrzewa, że chce przejąć jego dziedzictwo, ale tylko razem mogą odzyskać skradzione receptury i uratować browar. Czy zdołają zaufać sobie na tyle, by ocalić to, co najważniejsze: browar, rodzinę i własne serca?
Aleksander Błażejowski
KLASYKA POLSKIEGO KRYMINAŁU "Czerwony Błazen" Aleksandra Błażejowskiego, uznawany za najstarszy polski kryminał (napisany w 1925 roku). Warszawa, pierwsze lata po odzyskaniu niepodległości. W kabarecie Złoty Ptak przy ulicy Marszałkowskiej występuje Czerwony Błazen. Nikt nie wie, kim jest, gdyż twarz skrywa za maską. Na scenie wyśmiewa polityków, urzędników i dorobkiewiczów. Jego występy przerwą jednak tragiczne wydarzenia. Czy sprawie podołają prokurator Gliński i komisarz Borewicz... Książka "Czerwony Błazen” jeszcze przed II Wojną Światową była trzykrotnie wznawiana i została zekranizowany w reżyserii Henryka Szaro z udziałem gwiazd polskiego kina, m.in. Eugeniusza Bodo i Nory Ney. Aleksander Błażejowski był popularnym dziennikarzem, prawnikiem, redaktorem krakowskiego "Gońca" i autorem kilku powieści sensacyjno-kryminalnych. W 1940 roku został aresztowany przez NKWD i rozstrzelany. Po II wojnie światowej wszystkie książki jego autorstwa trafiły na listę książek zakazanych w PRL.
Małgorzata Radtke
Sierż. szt. Szadurski po policyjnej akcji w rezerwacie Beka otrzymuje wezwanie na miejsce zdarzenia do zakładu produkującego mrożonki w Szelewie. Podłoga na hali produkcyjnej zalana jest ludzką krwią. Brak ciała oraz nagrań z monitoringu od samego początku komplikuje śledztwo. Po odnalezieniu ciała brygadzistki zostają utworzone trzy grupy śledcze. Szadurski pod ścisłym nadzorem naczelnika i prokuratora prowadzi sprawę, w której napotyka liczne komplikacje: nie tylko dyrekcja manipuluje dowodami i zeznaniami pracowników obecnych feralnej nocy na terenie zakładu, ale także jeden z istotnych świadków umiera. Morderstwo brygadzistki wywiera na Szadego większy wpływ niż przypuszczał, co powoli prowadzi go na dno. Z czasem, przez niewiarygodne zeznania oraz podkładane dowody, jest zmuszony korzystać z niekonwencjonalnych metod. Co takiego ukrywa zarząd firmy, że jest gotowy poświęcić ludzkie życia, aby prawda nigdy nie wyszła na jaw? Czy Szademu uda się znaleźć zabójcę? I co najważniejsze: ile będzie musiał poświęcić dla rozwiązania tej sprawy?
Czerwony Ptak. Kamienica Mrukova
Maja Kołodziejczyk
Ileż w sercu twoim będzie naiwności? Czy otworzysz mi drzwi, kiedy przyjdę w gości? Kail Karov pożegnał się z Wilczym Dworem i wyruszył w drogę do domu. Po przybyciu do Ruby okazało się, że zaszły w niej wielkie zmiany. Wraz z bliskimi musi zamieszkać w kamienicy ekscentrycznego Gustava Mrukova, który nadzoruje każdy krok lokatorów. To jednak nie koniec problemów. Kail szybko orientuje się, że w stolicy podzielonej na dwie strefy wciąż funkcjonuje ruch oporu. Po miesiącach spędzonych w Docji przestaje się jednak utożsamiać z wieloma poglądami głoszonymi przez rebeliantów. Tymczasem do dockiej części Ruby jako minister przybywa Lutz Vogel. Chociaż pozornie koncentruje się na pełnieniu swojej funkcji, cel jego wizyty jest zupełnie inny: pragnie odnaleźć Aleksandra Weissa. Nie wie jednak, że polują na niego członkowie ruchu oporu, a Charles dokładnie obserwuje jego poczynania. Kontynuacja emocjonującej powieści Czerwony Ptak. Wilczy Dwór przeniesie cię do brutalnych realiów okupowanej Ruby. Czy Kail zdoła nie tylko przetrwać w tym brutalnym świecie, lecz także ocalić rodzinę? Czy w środowisku pozbawionym podstawowych dóbr jest jeszcze miejsce na miłość?
Maja Kołodziejczyk
W złoto i srebro kroczył odziany, mając pod sobą zamek karciany. Kail Karov żyje w ogarniętym wojną, okupowanym kraju. Aby przetrwać, musiał porzucić marzenia o karierze muzycznej i dostosować się do panujących warunków. Jego codzienność skupia się wokół pracy kelnera i drobnych działań dywersyjnych. Wszystko zmienia się, gdy w trakcie niespodziewanej kontroli chłopak zostaje wydany przez bliską osobę i schwytany przez wrogich żołnierzy. Charles Vogel jest oficerem, należy do szanowanej, arystokratycznej rodziny. Po powrocie z frontu zdarzyło się jednak coś, co całkowicie odebrało mu dotychczasowy spokój. Aby zapomnieć o przeszłości, wyrusza do Kasserii, kraju, w którym żyje Kail. Kiedy na swojej drodze spotyka Karova, równie pokiereszowanego przez los jak on sam, w jego głowie pojawia się pomysł na zemstę. Mocna, emocjonująca powieść, która przeniesie cię do innego świata, ale czy faktyczne jest on tak różny od naszego?
Jarosław Mikołajewski, Paweł Smoleński
Leonardo Sciascia nie mylił się, pisząc, że Sycylia jest metaforą. Bo jak inaczej mówić o miejscu uwodzącym różnorodnością odziedziczoną po wszystkich, którzy w ciągu wieków żeglowali przez Morze Śródziemne? W sycylijskich krajobrazach i miasteczkach jak w zwierciadle odbija się skomplikowana historia wyspy, a kontrasty nie dają o sobie zapomnieć: Wschód i Zachód, turyści i uchodźcy, mafia i praworządność, historia i nowoczesność. Jarosław Mikołajewski i Paweł Smoleński, jeden z Rzymu, drugi z Krymu, zabierają nas w wyjątkową podróż po Sycylii. Spotkanie poetyckie w więzieniu, gwarny targ rybny, stare świątynie, wyludnione centra miasteczek, dzielnice imigrantów to tylko kilka z licznych przystanków na trasie tej niezwykłej wyprawy. Czerwony śnieg na Etnie to pełna głębokiego humanizmu opowieść o złożonej naturze sycylijskiego świata i sycylijskiej duszy opowieść, w której poetycka czułość Mikołajewskiego i reporterska wnikliwość Smoleńskiego współtworzą barwny portret wyspiarskiej rzeczywistości. Pierwszy raz pojechaliśmy na Sycylię, ponieważ Jarek, który zna wyspę jak własną kieszeń, tak długo przekonywał Pawła, aż przekonał. Bo we dwóch lepiej się jeździ niż samemu. Bo dwie pary oczu więcej widzą niż jedna. A wino lub averna pite z przyjacielem lepiej smakują niż do lustra. Drugi raz pojechaliśmy na Sycylię, by ostatecznie sprawdzić, że powody, które skłoniły nas do pierwszego razu, były wystarczające, ale też najlepsze na świecie. No i z kim, jak nie z kumplem, można zażarcie debatować na temat kamiennego słonia z Katanii? Albo drogi wiodącej gdzieś w góry, która w oczywisty sposób jest drogą z Mazur lub Podlasia, tylko prowadzącą gdzie indziej? Autorzy
Jędrzej Pasierski
20 marca 2015 roku cała Polska wpatruje się w niebo i podziwia zaćmienie słońca. W tym czasie w swoim lofcie na warszawskiej Pradze umiera Sara Kosowska wzięta aktorka młodego pokolenia. Policja podejrzewa morderstwo. Sprawą zajmuje się komisarz Nina Warwiłow, która niedawno wróciła do pracy po urlopie macierzyńskim. Nie będzie jednak miała łatwego zadania. Przyjaciele ofiary plączą się w zeznaniach, jakby celowo chcieli zmylić tropy. Nina musi też odnaleźć tajemniczą nieznajomą, która w chwili śmierci Sary była w jej mieszkaniu. A wszystko to w błyskach fleszy, bo media śledzą każdy krok policji